НИЙСЛЭЛИЙН АГААРЫН ЧАНАРЫН СУУРИН ХАРУУЛЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ТАЛААР ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА, ЦААШИД АВАХ ШААРДЛАГАТАЙ АРГА ХЭМЖЭЭ

1. Суурин харуулын товч танилцуулга

Нийслэлийн Агаарын Чанарын албаны орчны бохирдлыг хэмжигч суурин автомат харуулууд нь 2009 оны 1 сард Германы Техникийн Хамтын ажиллагааны “Хотын хөгжлийн дэмжих хөтөлбөрийн хүрээнд нийлүүлэгдсэн бөгөөд 1998-2001 онд Японы Horiba компанид үйлдвэрлэгдсэн төхөөрөмж юм.
Уг тоног төхөөрөмж нь техникийн 14 үзүүлэлтээр 5-30 минутын давтамжтайгаар тасралтгүй 24 цаг хэмжилт хийж, сүүлийн 6 сарын мэдээг өөртөө хадгалах хүчин чадалтай бөгөөд Улаанбаатар хотын дараах цэгүүдэд байрладаг.

1

Үүнд:

  • Хан-Уул дүүргийн  9 дүгээр хороо “Эко хотхон” –ы хашаан дотор
  • Чингэлтэй дүүрэг 2 дугаар хороо баруун 4 зам
  • Баянгол дүүрэг 12 дугаар хороо РТХЭГ-ын хойд талд
  • Баянзүрх дүүрэг 3 хороо 2 дугаар эмнэлэгийн зүүн урд талд

Хэмжилтийн төрөл нь:

1.NO-  Азотын дан исэл

2.NO2 – Азотын давхар исэл

3.NOx- Азотын ислүүд

4.CO - Угаарын хий

5.SO2 - Хүхэрлэг хийн давхар исэл

6.O3 - Озон

7.PM10-Том ширхэглэлт тоосонцор

8.PM2.5 - Жижиг ширхэглэлт тоосонцор

9.PM1-Нарийн ширхэглэлт

Цаг уурын

1.Агаарын даралт

2.Агаарын чийглэг

3.Агаарын температур

4.Салхины хурд

5.Салхины чиглэл            

Харуулын дотоод зохион байгуулалт

2


Орчны агаарын бохирдол хэмжигч суурин харуулын гадаад байдал

3

Контейнерийн бүтэц зохион байгуулалт, суурьлагдсан багаж  

4 

  Харуул нь 4,40м * 2,30м * 2,00 метр гэсэн  овор хэмжээтэй, бөгөөд харуулын дотоод багаж тоног төхөөрөмжийн хэвийн ажилах орчин нөхцлийг хангахуйц агааржуулагч систем, гал унтраах хий, ажлын ширээ сандал, цахилгааны самбар, шат, цаг уурын параметр хэмжигч цамхаг, агаарын найрлага болон тоосжилт хэмжих цамхагууд суурьлагдсан. Контейнåр нь галд тэсвэртэй, зөөх тээвэрлэхэд тохиромжтой контейнер юм.

 

Суурьлагдсан багаж:

 

            Угаарийн хийн анализатор (CO) Horiba APMA-360

 

1.Хүхэрлэг хийн давхар исэл(SO2) Horiba APSA-360

2.Азотын давхар исэл Oxides (NO/NO2/NOx) Horiba APNA-360

3.Озон (O3) Horiba APOA-350

4.Агаар дахь тоос хэмжигч (PM 10/2.5) Grimm 180

5.Автомат тохируулгын систем HORIBA MCC-1000

6.Хэмжилтийн утга боловсруулах Expander систем болон IDAZRW программ,

7.Цаг уурын үзүүлэлт хэмжигч Gemi GmbH систем

 

1.CO- Угаарын хийн анализатор марк Horiba APMA-360

4

Үзүүлэлт:

ØХэмжих үе: 0-5 / 10 / 20 / 50 ppm

  1. ØХамгийн бага хэмжих хязгаар: 0,03 ppm
  2. ØХэмжих хурд T90: < 50 sec.

 

Ажиллах зарчим:

5

 

Имфра улаан туяаны арга дээр үндэслэгдсэн

 

ØОврын хэмжээ ба жин: 43,2 х 17,8 х 64,8 см; 25кг

  1. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.
  2. ØХэмжилтийн утгыг  3; 30; 60 минутын хугацаатайгаар тэмдэглэн багажийн санах ойд хадгалах чадвартай.
  3. ØЦахилгаан гүйдлийн 220 вт-оор ажилладаг
  4. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч боломжтой.

 

2. SO2- Хүхэрлэг хийн давхар ислийн анализатор,

 

марк Horiba APSA-360

6

 

Үзүүлэлт

 

Хэмжих үе : 0 - 0,05 / 0,1 / 0,2 / 0,5 ppm

 

Хамгийн бага хэмжих хязгаар: 0,5 ppb

 

Хэмжих хугацаа: T90: < 120 sec.

Ажиллах зарчим:

7

 

Хэт ягаан туяаны флуоресценцийн арга дээр үндэслэнэ.

 

ØОврын хэмжээ ба жин: 43,2 х 17,8 х 64,8 см; 24,5кг

  1. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.
  2. ØХэмжилтийн утгыг  3; 30; 60 минутын хугацаатайгаар тэмдэглэн багажийн санах ойд хадгалах чадвартай.
  3. ØЦахилгаан гүйдлийн 220 вт-оор ажилладаг
  4. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.

 

3. NOx-Aзотын хийн давхар ислийн анализатор, марк Horiba APNA-360

8

 

Үзүүлэлт:

 

Хэмжих үе:: 0 – 0,1 / 0,2 / 0,5 /1,0 ppm

 

Хэмжих хамгийн бага хязгаар: 0,5 ppb

 

Хэмжих хугацаа: T90: < 70 sec.

 

Хэмжих утга: NO, NO2, NOx

 

Ажиллах зарчим:

10

 

Химийн люминесценцийн арга дээр үндэслэгдсэн.

 

 Оврын хэмжээ ба жин: 43,2 х 17,8 х 64,8 см; 24кг

 

ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.

  1. ØХэмжилтийн утгыг  3; 30; 60 минутын хугацаатайгаар тэмдэглэн багажийн санах ойд хадгалах чадвартай.
  2. ØЦахилгаан гүйдлийн 220 вт-оор ажилладаг
  3. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.

 

4. O3-Analyzer Horiba APOA-350

11


 

Үзүүлэлт:

 

Хэмжих үе: 0 – 0,1 / 0,2 / 0,5 /1,0 ppm                                                                                           

Хэмжилтийн хамгийн бага хязгаар: 0,4 ppb

 

Хэмжих хугацаа T90: < 120 sec.

 

Ажиллах зарчим:

12

 

Гэрлийн туяаны шингээлтийн зарчимд үндэслэгдсэн.

 

 

 

ØОврын хэмжээ ба жин: 43,2 х 17,8 х 64,8 см; 24кг

  1. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.
  2. ØХэмжилтийн утгыг  3; 30; 60 минутын хугацаатайгаар тэмдэглэн багажийн санах ойд хадгалах чадвартай.
  3. ØЦахилгаан гүйдлийн 220 вт-оор ажилладаг
  4. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.

 

 5. Агаар дахь PM 10/2.5/1-хэмжээтэй тоос хэмжигч, марк Grimm 180

13

 

Үзүүлэлт

ØХэмжих үе: 0,1 – 1500 мкг/м3

14

 

 Лазерийн гэрлийн туяаны ойлтын зарчимд тулгуурсан

 

ØОврын хэмжээ ба жин: 43,2 х 17,8 х 64,8 см; 24кг

  1. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.
  2. ØХэмжилтийн утгыг  3; 30; 60 минутын хугацаатайгаар тэмдэглэн багажийн санах ойд хадгалах чадвартай.
  3. ØЦахилгаан гүйдлийн 220 вт-оор ажилладаг
  4. ØХийн агууламжийг мкг/м3, ррм, ррb-ийн аль нэгээр сонгон хэмжилтийн мэдээллийг авч болно.

 

6. Автомат тохируулгын систем, хийн анализатор, марк  Horiba MCC-1000

15

 

HORIBA's MCC-1000 загварын тохируулагч систем нь гар аргаар тохируулага хийх, хяналт тавих зориулалттай юм.

 

 Агаарын чанарын 2009-2012 оны мэдээ

16

 

ДҮГНЭЛТ
ХҮХЭРЛЭГ ХИЙН АГУУЛАМЖ. График дээрх нийт дүнгээс харахад 2009-2010 онуудад хүхэрлэг хийн агууламжын төвшин хамгийн өндөр түвшинд байсан бол 2011, 2012 онуудад жил дараалсан бууралт харагдаж байна. 2012 оныг 2011 онтой харьцуулах 30%-иар буурсан байна. Үүний гол шалтгаан нь агаарын бохирдлыг бууруулахаар хийж хэрэгжүүлсэн түүхий нүүрсний хэрэглээг хязгаарлах ажил бодит үр дүнд хүрч байгааг харуулж байна.
Хэдий бууралт харагдаж боловч агаарт агуулагдаж байгаа хүхэрлэг хийн агууламж агаарын чанарын жилийн дундаж нь агаарын чанарын стандартаас 3-4 дахин их байгаа явдал нь Улаанбаатар хотын түүхий нүүрсний хэрэглээ өнөөдрийг хүртэл өндөр хэвээр байгаа явдал юм.
АЗОТЫН ДАВХАР ИСЭЛ. Автомашинаас хамаарсан бохирдол 2011 онтой харьцуулахад буурсан бол өмнөх оноос 1,5 дахин өссөн байна. Энэ нь цаг агаарын нөхцөл байдал,хөдөлгөөнд оролцож байгаа автомашинд эзэлж байгаа хуучин машины тоо, уулзвар замын нэвтрүүлэх чадвар, авто замын чанар, хөдөлгөөний эрчим зэрэг шалтгаануудаас шууд хамаарсан өсөлт юм.
ТООСОНЦОР. 2009, 2010, 2011 онуудад дараалан буурсан үзүүлэлттэй байсан бол 2012 оны үзүүлэлтээр 10%-иар өссөн байна. Хэдий бууралттай гарсан боловч стандартаас 2 дахин өндөр хэвээр байна.
УГААРЫН ХИЙ. Ихэвчлэн түлш, шатахуун, түүхий нүүрсний дутуу шаталтын үед мөн ойн хээрийн түймэр үйлдвэрийн үйл ажиллагаанаас орчны агаарт хаягддаг. Орчны стандартаас давах тохиолдол бараг байдаггүй. Давах тохиодол нь галлагааны улирал эхэлсэн өвлийн үед л ганц нэгээс хэтэрдэггүй.